Niet te verwarren met het immer populaire: “Leef alsof het je laatste dag is.” Dat heeft iets verwoestends, alsof het allemaal niet uitmaakt wat je aanricht, je bent er morgen toch niet meer. #YOLO.
Leven alsof je doodgaat betekent iets anders. Laten we eerlijk zijn: we gaan dood. Dat is het énige dat vaststaat zodra je geboren bent. Geen nieuws.
En toch, waarom beseffen we dit pas écht als de dood dichtbij komt? Alsof we dan pas beseffen dat ook jij niet de uitzondering bent op deze universele wet.
Wellicht komt het omdat leven met het besef dat het eindig is, betekent dat je verantwoordelijkheid moet nemen. In het hier en nu. Je niet langer kunt denken: ooit ga ik het beter doen. Nee. Je tijd is nu.
Het betekent dat je weet dat je tijd eindig is, en dus bewust kiest waar je die tijd aan besteedt. En voor mij als moeder was het toen de noodklok luidde direct duidelijk waar ik mijn overgebleven tijd aan ging prioriteren.
De vraag
Wat mij het meest bezighield, was niet de dood die op de stoep stond te zwaaien. Het was de vraag: Hoe zorg ik ervoor dat mijn dochters in zichzelf zien wat ik in hen zie. Als ik het niet meer kan zeggen?
Dat ze weten dat ze precies goed zijn zoals ze zijn.
Dat alle kracht al in henzelf zit.
Dat hun stem telt. En hun mening ertoe doet.
Dat ze mogen vertrouwen op zichzelf, en op elkaar.
Dat we voor elkaar zorgen, maar ook ruimte bieden.
Dat ik er altijd voor ze ben, waar ik ook ben.
Hun leven is niet makkelijk geweest. Alle onzekerheid die daarbij hoort, maakt dat je soms sneller wankelt. Maar ik zie hun kracht. Ik zie hoe ze alles hebben doorstaan, hoe ze blijven lachen, er vol vertrouwen voor blijven gaan, en hoe ze voor elkaar zorgen.
Als zij in zichzelf kunnen zien wat ik zie, dan kunnen ze alles aan in dit leven.
Het verschil
“Leef alsof het je laatste dag is” zou betekenen: dat ik alles zou doen wat ons nu een goed gevoel zou geven. Lastige onderwerpen zou vermijden. De onvermijdelijke strijd uit de weg zou gaan. Ze alles zou geven wat hun hartje begeert, zodat het leven er ogenschijnlijk goed uitziet, en eindelijk makkelijk af gaat.
Dat vind ik leeg en oppervlakkig.
♫And I loved deeper
And I spoke sweeter
And I gave forgiveness I’d been denyin’…♫
— Tim McGraw, Live Like You Were Dying
Leven alsof je doodgaat betekent het tegenovergestelde. Het betekent dat ik ze wil laten zien dat ze sterker zijn dan ze denken.
Het betekent niet dat ik mij in 1000 bochten wring om verdriet te vermijden. Tranen, boosheid en frustraties horen erbij. We laten deze komen, maar we praten er ook over. Over de pijn, maar ook over wat er in te vinden is. Dat uitdagingen bij het leven horen (geloof mij, ze weten het). En dat het juist dan essentieel is dat je trouw blijft aan jezelf.
Ik wring mij vaak wel in 1000 bochten om er voor ze te zijn. Ik ben (figuurlijk, nou ja niet letterlijk figuurlijk) leniger dan een slangenmens van Cirque du Soleil.
Om de dingen te doen die ze op weg helpen. Waar ze mij nodig zijn. Om te bouwen aan het fundament van hun toekomst. Het betekent investeren in wie ze worden, niet in wat ze nu willen.
Hoe dan?
Het zijn de gewone momenten. Samen aan tafel zitten en echt luisteren naar hun verhalen van die dag. Maar ook kijken naar de dingen die ze niet vertellen, daar zit vaak nog meer in verborgen, hiervoor moet je echt aanwezig zijn. En ze ook helpen ontdekken dat ze meer kunnen dan dat ze zelf denken.
Kleine rituelen thuis, zoals samen vaste programma’s kijken. Ze aanmoedigen op het hockeyveld, niet omdat ze moeten winnen, maar omdat ik wil dat ze weten: iemand gelooft in je, en moedigt je aan. Maar ook, en misschien vooral. Zelf delen, kwetsbaar zijn.
De momenten waarop we stoeien en knuffelen, of bekvechten. En je laat weten: “Ik zie je. Ik ben trots op je. Jij bent belangrijker dan je denkt.”
Want dat is hopelijk de stem die ze later in hun hoofd horen. Als het tegenzit. Als ze twijfelen aan zichzelf. Dan horen ze hopelijk mijn stem of dit nou in levenden lijve of in gedachten is: “Jij kunt dit. Ik zie je.”
Mijn nalatenschap
Daarom leef ik niet alsof het mijn laatste dag is. Ik leef alsof ik er morgen nog ben om hen te laten zien wat ik in ze zie. En als ik er ooit niet meer ben, horen ze hopelijk mijn stem nog steeds. Of niet, maar dan hopelijk omdat deze zo is ingesleten en eigen is geworden dat ze de mijne niet nodig zijn.
Dat is mijn nalatenschap. Twee dochters die weten wat ze waard zijn. Die vol vertrouwen het leven tegemoet kunnen. Met of zonder mij.
Want dat is wat het betekent om te leven alsof je doodgaat: bewust kiezen waar je je eindige tijd aan besteedt. En ik besteed die van mij aan het bouwen van hun kracht.
En dat is genoeg. Meer dan genoeg.